"Dù cố gắng đến đâu, Cézanne vẫn không thể thoát khỏi những diễn dịch xảo quyệt của não mình. Trong những bức tranh trừu tượng của ông, Cezanne muốn thể hiện tiến trình tâm lý này, để khiến chúng ta nhận thức được một cách đặc biệt trong đó tâm trí chế tạo ra hiện thực. Nghệ thuật của ông chỉ ra cho ta những gì ta không thể thấy, đó là cách mà chúng ta thấy." Ta đọc được về mong muốn của Cézanne trong phần trước của bài viết.

"Từ chủ nghĩa ấn tượng, tôi muốn tạo ra thứ gì đó chắc chắn và trường tồn, giống như nghệ thuật trong các bảo tàng." Paul Cézanne tự tường trình về sự nghiệp của mình, khi đối mặt với sự xuất hiện của nhiếp ảnh trên nghệ đàn. Và ở phân tích của mình, tác giả Jonah Lehrer rút ra kết luận khi so sánh giữa nhiếp ảnh và kỹ thuật của các nghệ sĩ trường phái ấn tượng : "Giống như cuộn phim trong một chiếc máy ảnh, phương tiện biểu đạt của họ là ánh sáng

Ở phần đầu tiên của chuỗi bài, ta đã cùng biết về danh hoạ Paul Cézanne cũng như hiểu thêm một vài nhận định của các nhà nghiên cứu và cây viết về Nghệ thuật về hội họa của Cézanne, vào khoảng đầu những năm 1900.